Ministerstwo Rolnictwa zaprezentowało założenia projektu ustawy, której celem jest wzmocnienie produkcyjnej funkcji obszarów wiejskich oraz ograniczenie narastających konfliktów między rolnikami a nowymi mieszkańcami wsi. Proponowane regulacje mają uwzględniać specyfikę życia na terenach rolniczych i jednocześnie chronić prawa wszystkich stron.

Wieś jako miejsce produkcji

Jak podkreśla resort, podstawową rolą wsi pozostaje produkcja żywności, kluczowa dla bezpieczeństwa kraju. Tymczasem zmiany społeczne – w tym napływ mieszkańców z miast – powodują coraz częstsze spory dotyczące uciążliwości związanych z działalnością rolniczą, takich jak hałas czy zapachy.

– Chcemy zabezpieczyć interes tych, którzy od pokoleń mieszkają na wsi i prowadzą działalność rolniczą – powiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski. Zaznaczył, że osoby przeprowadzające się na wieś powinny mieć świadomość jej produkcyjnego charakteru.

Spory trafiają do sądów

Impulsem do przygotowania nowych przepisów były m.in. głośne sprawy sądowe. Jedna z nich dotyczyła rolnika prowadzącego chlewnię, który został zobowiązany do wypłaty odszkodowania sąsiadom za uciążliwości zapachowe i hałas. Sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem po decyzji Sądu Najwyższego.

Orzeczenie oparto na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących tzw. immisji, czyli oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. Sąd uznał, że nawet legalna działalność rolnicza może naruszać prawa sąsiadów, jeśli przekracza „przeciętną miarę” uciążliwości.

Podobne konflikty pojawiają się także przy nowych inwestycjach. W jednym z przypadków mieszkańcy zablokowali budowę magazynu na płody rolne, obawiając się przyszłego zwiększenia ruchu i potencjalnej rozbudowy gospodarstwa.

Mniej gospodarstw, więcej napięć

Z danych Powszechnego Spisu Rolnego wynika, że liczba gospodarstw w Polsce spada – w 2020 roku było ich ok. 1,3 mln, czyli o blisko 13% mniej niż dekadę wcześniej. Jednocześnie rośnie liczba mieszkańców wsi niezwiązanych z rolnictwem, co dodatkowo zwiększa ryzyko konfliktów.

Co zakłada projekt ustawy?

Projekt przewiduje kilka kluczowych zmian:

Takie oświadczenie miałoby być częścią aktu notarialnego przy zakupie nieruchomości.

uznanie działalności rolniczej za mieszczącą się w granicach normalnego korzystania z nieruchomości, o ile jest prowadzona zgodnie z prawem;
wyłączenie kar za zakłócanie ciszy nocnej, jeśli wynika ono z prac rolniczych;
wprowadzenie obowiązku składania oświadczenia przez nabywców nieruchomości na wsi, że są świadomi możliwych uciążliwości związanych z produkcją rolną.

Mediacje zamiast sporów

Równolegle powstają propozycje zakładające wprowadzenie obowiązkowych mediacji w sporach między rolnikami a mieszkańcami wsi. W proces ten miałyby być zaangażowane m.in. ośrodki doradztwa rolniczego.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to trzeci kwartał 2026 roku. Ze względu na równoległe prace legislacyjne prowadzone przez różne środowiska polityczne, szanse na uchwalenie ustawy oceniane są jako wysokie.

Nowe przepisy mają – według rządu – przywrócić równowagę między rozwojem obszarów wiejskich a ochroną ich podstawowej funkcji: produkcji żywności.

W przypadku sporów dotyczących nieruchomości, zasiedzenia lub bezpieczeństwa transakcji warto skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej. Nasza kancelaria oferuje kompleksowe wsparcie przy nabywaniu, sprzedaży oraz analizie stanu prawnego nieruchomości. Współpracujemy z adwokatami i radcami prawnymi na terenie Legionowa, zapewniając klientom rzetelną i skuteczną obsługę.